Nederlandse topkoks in Suriname

Vier Nederlandse celebrity cooks zijn deze week hier in Suriname. Ramon Beuk, Pim Haaksman, Julius Jaspers en Gijs Numan zijn afgelopen donderdag gearriveerd voor een field trip. Een mannenuitje.

Tijdens een etentje werden de plannen gesmeed. Aangestoken door het enthousiasme van Ramon werd bij de anderen, die nog niet eerder in Suriname waren geweest, de vlam aangewakkerd. “Al na vijf minuten was ik om” zegt Julius. “En toen ging het heel snel. We hebben de agenda’s getrokken en bij de borrel de tickets geboekt.”

Een week lang komen ze hier eten en koken, hun passie en beroep. Voor Ramon is het thuis komen, voor de anderen een mooi avontuur.

Julius Jaspers, Gijs Numan, Pim Haaksman en Ramon Beuk in SurinameRamon Beuk, geboren Surinamer, is geen onbekende hier. Hij heeft hij al veel televisieproducties gemaakt waarvan ook een aantal hier in Suriname. Het tweede deel van zijn “Terug naar mijn Roti” is binnenkort op de Nederlandse televisie te zien. Daar laat hij wederom het publiek meegenieten van de schoonheden die ons land heeft. Het mooiste land ter wereld, aldus Beuk.

Stuk voor stuk hebben deze heren hun sporen ruimschoots verdiend. Met acht titels op zijn naam schrijft Julius Jaspers kookboeken en is tevens bekend van programma’s als “Topchef” en zijn recentelijke optreden in “Wie is de reisleider?” waar hij de wereld voor over reisde.

Gijs Numan zwaait als eigenaar de scepter bij restaurant Elkaar in Amsterdam. Lovende kritieken zijn hem toebedeeld evenals een vermelding in de Michelingids. In Amersfoort runt eigenaar Pim Haaksman kookstudio Smulweb Kookcollege en hij is mede-eigenaar van Smulweb, Nederlands grootste receptensite. Voor zijn themaworkshop “Surinaams koken” leek het hem een goed idee zelf hier naar toe te komen om Suriname te kunnen proeven en beleven.

Nederlandse topschefs in Suriname

“Het is spannend om gerechten te ontdekken en smaken te leren kennen die anders zijn dan de onze” zegt Jaspers. “Maar ook is het een uitdaging om met diezelfde producten iets te gaan maken waar je zelf je creativiteit en kennis als chef in kwijt kunt” vult Beuk aan.

Heel bewust hebben ze de keuze gemaakt er niet een toeristenbelevenis van te maken, Het echte Suriname willen ze zien. Dus niet in een hotel. Met z’n vieren zitten ze gewoon in huis, gaan langs bij bekenden van Ramon en eten natuurlijk bij restaurants hier in Paramaribo. Vandaag zijn ze naar de Chinese markt geweest en uiteraard staat een bezoek aan de Centrale markt ook op het programma. Maar unaniem zijn ze het er over eens dat dit niet hun laatste bezoek aan Suriname zal zijn.

Toekomstplannen zijn er ook en een aantal krijgen al vaste vorm. Zoals de plannen een koksopleiding te starten in Paramaribo.

SouposoHun eerste indrukken van Suriname? Wat hen opvalt is de gastvrijheid, de vriendelijkheid, ontspannenheid en authenticiteit. En die gastvrijheid willen ze terug geven. Daarom geven ze een feestje. Ter afsluiting.

Woensdag 17 april om 18.00 uur koken ze bij Souposo. Samen met eigenaar Nikita Tjon Affo, goede vriend van Ramon Beuk, organiseren ze een cook out waar alle chefs een gerecht zullen maken waarbij ze geïnspireerd door de producten van Suriname hun interpretatie daarvan willen laten zien. Voor SRD 20 kan iedereen de diverse creaties komen proeven.

Souposo

Van Roseveltkade 36, Paramaribo
t +597 8649893

Om teleurstellingen te voorkomen is reserveren aan te raden.

Ilse in Switi Sranan

 

 

Surinaams eten

Surinaams eten, wat is dat nou precies? Sjonge hé, dat is een lastige vraag. Nou ja, lastig om te beantwoorden. Laat ik antwoorden door te zeggen dat Suriname een fusion keuken heeft. Denk dat dit het dichts bij de waarheid komt. Indianen aten vooral vis en cassave en van hen komt de bekende pepre watra. Peperwater. Een flink pittige soep met peper en vis waar je stukjes cassavebrood in doopt. Ben er zelf niet zo gecharmeerd van maar ik ben beslist in de minderheid.

Dan hebben we natuurlijk ook Afrikaanse invloeden. Bekende Creoolse gerechten zijn pom en pastei. Geen Creoolse friyari zonder. Pom is een ovenschotel van tayer, vermengd met kip, zoutvlees, piccalily, sap van zuuroranjes en nog meer. Pom is ook echte fusion. Het schijnt een aangepaste versie te zijn van een Joods gerecht waarbij de aardappelen zijn vervangen door pomtayer.

Pastei is ook een ovengerecht, laat zich misschien het best vergelijken met een hartige taart. De vulling van onder meer doperwtjes en worteltjes verraden toch ook wel wat Hollandse invloeden.

Verder heeft Surinaams eten ook sterk Indiase kenmerken. Denk aan bara, denk aan massala, denk aan samosa maar denk natuurlijk vooral aan roti. Zelf denk ik dat roti de meeste naam en faam heeft. Vraag een niet-Surinamer een Surinaams gerecht te noemen, ik denk dat je heel vaak roti zult horen.

Ook de Javaanse keuken is zeer invloedrijk geweest. bami, nasi, saoto, saté, petjil en nog veel meer. We hebben hier een hele straat vol met dat spul, Blauwgrond is er beroemd om.

Nu vind je hier geen exacte kopieën van de authentieke spijzen. Het heeft allemaal wat aanpassing gehad, fusion dus, en dat maakt dat nasi hier echt Surinaamse nasi is, en een roti vind je niet in dezelfde hoedanigheid terug zou je het in India gaan zoeken.

By the way, als je mij zou vragen wat de meeste Surinaamse gerechten met elkaar gemeen hebben, dan zou mijn antwoord zijn: “De heilige Drie-eenheid”. Ui, tomaat en knoflook. Daar begint zo ongeveer elk Surinaams recept mee. En er wordt ook flink afgetopt met soepgroente trouwens. Bladselderij.

Zelf ben ik nog wat aan het stoeien met al dat spul. Ben al vaak naar huis gekomen met een enorme bos gebladerte waarvan ik de naam nauwelijks kan onthouden, om vervolgens thuis naarstig te googelen wat er in godsnaam mee te doen. Ik blijf natuurlijk de zelf gekroonde Google Koningin. De eerlijkheid gebied te zeggen dat velen hun uiterste best doen mij wat op weg te helpen, en heus, het zal vast wel goed komen. Ooit. Maar fusion is het zeker wat ik allemaal doe.

Mijn buurvrouw gaat het een stuk beter af met al die Surinaamse groentes. Maar het excuus, en ik gooi het ook direct op tafel, zij is er al een stuk langer dan ik. Maar hiernaast wordt ook flink aan fusion gedaan. Je zou het gerust New Age Fusion kunnen noemen. De buuf kan echt geweldig lekkere cassave maken. Dat krijg je dan niet met de gebruikelijke gezouten vis of pindasambal. Nee, mijn buuf serveert hem met een spicy tomatensaus. Echt helemaal super.

En daar laat ze het niet bij. De absolute topper schijnt tayerbladstamppot te zijn. De zachtgestoofde gekruide – heb natuurlijk vergeten waarmee – tayerblad wordt door gestampte aardappelen geroerd en bovenop komen geen spekjes, nee, er overheen gaan uitgebakken blokjes zoutvlees. Nou, how ‘bout that? Dat het fantastisch is heb ik alleen van horen zeggen, zodra ik weet of het echt waar is kom ik het melden.

Ilse in Switi Sranan

Surinaams koken. Masterclass: Saoto

Toen we net hier in Suriname waren, hebben we een poosje op Saramacca gewoond. Saramacca is een district, soort van provincie, en ligt ten westen van Paramaribo. Het is het platteland in de jungle. Agrarisch gebied. Er wonen veel boeren, planters, maar er wordt ook op grotere schaal landbouw bedreven. Daarnaast zijn er ook de olievelden zoals Sarah Maria waar Staatsolie aan oliewinning doet. Saramacca is een dun bevolkt gebied.

Op Saramacca heb ik Dette leren kennen. Onze kinderen zaten op dezelfde school. Dette is Javaanse, en kwam er al snel achter dat ik een grote voorliefde heb voor saoto. Er zijn maar weinig dingen waar ik mijn bed voor uit zou komen, maar een goede saoto? Absoluut!

Dette en ik hadden zeker een klik, maar Dette kon maar nauwelijks geloven dat ik geen saoto kan maken. En wat ze ook niet kon begrijpen is dat ik om elf uur  ’s ochtends nog steeds geen pruttelende pannen op het vuur had staan. Vond ze maar heel erg raar. En erger nog, dat ik om drie uur ’s middags nog steeds geen idee had wat we zouden gaan eten die dag, was echt onbegrijpelijk. Dat kon ze niet tot zich nemen. Ik hoor het haar nog zeggen, met enigszins verschrokken en grote kijkers. “Ils!!!! Je hebt nog niet gekookt?!  Maar wat ga je eten dan?”.

Dette heeft me zo vaak als ze kon grondig verwend met haar saoto. En die is ook fantastisch. Vind het ook een uitstekend idee dat ze haar eigen warung (eethuisje) gaat starten. Het gebouw is al klaar. Routebeschrijving? Op z’n Surinaams dan. Rij de weg van Uitkijk naar Groningen. Een paar kilometer na de brug rij je langs een wit bushokje (rechts) tot aan umts-mast (links). Daar is het. Wit huisje.

Dette kookt ook op bestelling en is al eens mijn reddende engel  geweest toen er voor een feestje op school de ouders werd gevraagd wat lekkere dingen mee te geven. Kregen tips mee.  Samosa, loempia’s. Draait men hier zijn hand niet voor om, maar deze bounty kan echt geen loempia’s maken. Nou, mijn zestig “zelfgemaakte” loempia’s kwamen dus van Dette!

Heb Dette gevraagd mij een van haar geheimen te verklappen. Dus vandaag, speciaal voor de kijkers thuis, een masterclass. Sauto volgens Dette. Heb het recept precies gelaten zoals zij het maakt. Moet eerlijkheidshalve bekennen dat er bij mij geen maggiblokjes en  adjinomoto in het keukenkastje komen. En ook belanden er geen vlerken en poten in mijn soepkom. Werd ze niet eens boos om. Ze vond het wel aandoenlijk. En wederom, onbegrijpelijk!

Saoto

Saoto

Kippenborst, vlerken en poten in water gaarkoken

Saoto

Saoto

Gare kip uit water scheppen

Saoto

Saoto

Pan met kokend water en salamblad

Saoto

Saoto

Dette snijdt ui in dunne partjes

Saoto

Saoto

Dette snijdt ui in dunne partjes

Saoto

Saoto

Saoto maken. Masterclass.

Saoto

Saoto

Maggiblokjes

Saoto

Saoto

Dette pelt knoflook

Saoto

Saoto

Bijna klaar

Saoto

Saoto

Flinke fik onder de pan

Saoto

Saoto

Kippenborst bakken in olie

Saoto

Saoto

Geplozen kip

Saoto

Saoto

Gropesi oftewel, taugé

Saoto

Saoto

Gebakken soeeon en aardappelreepjes

Saoto

Saoto

Vulling in soepkom "zetten"

SaotoSaotoSaotoSaotoSaotoSaotoSaotoSaotoSaotoSaotoSaotoSaotoSaotoSaotoSaoto

Saoto:
500 gram kippenborst
500 gram kippenvlerken en poten (die waar je de “tenen” aan ziet zitten, dus geen drumsticks)
2 salamblaadjes
4 takjes prei, fijngesneden ( heet in NL bosui)
1 takje soepgroente, fijngesneden (heet in NL bladselderij)
Stuk gember zo groot als je duim, geschild
Stuk laos zo groot als je duim, geschild
15 maggiblokjes
1 afgestreken eetlepel suiker
1 flinke eetlepel zout
1 afgestreken theelepel zwarte peper, poeder
15 lontai (heet in NL pimentkorrels)
1 ui, in dunne partjes
5 teentjes knoflook, geplet
3 flinke eetlepels gebakken ui met knoflook (kant en klaar te koop in Surinaamse winkel, hier bij chinees)
Ketjapsambal (ook te koop, voor de keukenprinsen en  prinsessen, 1 kopje sieuw, half kopje water, naar smaak knoflook, peper en suiker)

Vulling
Eieren (zoveel als er eters zijn)
Fijngesneden bladselderij, alleen blaadjes
Gropesi (tauge)
Gekookte Surinaamse rijst, wit
Gebakken soeoen met gebakken aardappelreepjes (kant en klaar, chinees cq Surinaamse winkel)

De kippenborst en vlerken koken in ruim water tot het gaar is.

Eieren hardkoken en pellen.

Grote soeppan vullen met water en koken (liter of 3 gok ik). Toevoegen salamblaadjes, prei (bosui), soepgroente (bladselderij), gember, laos, maggiblokjes, suiker, zout, zwarte peper, lontai, ui, knoflook, gebakken ui met knoflook, adjinomoto. Laten koken.

Als de kip gaar is uit de pan halen. Borst laten afkoelen, bakken in hete olie en daarna pluizen (in kleine draadjes  uiteen halen). Vlerken en poten aan soep toevoegen.

Vulliing in komen “zetten”. Je schept dus wat geplozen kip er in, tauge, gehakte selderij, de soeon met aardappelreepjes en de peperketjap. Eitje er in. En een schep rijst natuurlijk. Want een beetje Surinamer kan niet soep eten zonder rijst. Daarna soep er op scheppen. Met vlerken en poten indien gewenst.

Enjoy!

ilse-in-switi-sranan

 

Surinaams koken voor Dummies: Bami

Hoewel Surinaams eten mij met de paplepel is ingegoten, kan ik het zelf niet maken. Dat heeft een eenvoudige reden. Moeders is een schat, maar in de keuken werden wij niet geduld.

Nu heb ik later zelf natuurlijk wel wat geprobeerd, en voor vrienden in Nederland zet ik zonder enige gêne de borden op tafel. Wanneer ze me complimenteren over het resultaat geef ik met een bevestigend knikje blijk dat ik het volstrekt met hun bewondering voor mijn kookkunsten eens ben, en ik bedank ze zelfverzekerd. Maar als ik voor een kondreman Surinaams moet koken, wordt ik lichtelijk nerveus.

Toch is het me gelukt een paar trucjes onder de knie te krijgen. En mijn geheimen ga ik met je delen. We doen het stap voor stap. Let op, het is natuurlijk niet een Surinaams culinair hoogstandje. Je moet het meer zien als Surinaams koken voor Dummies. Deze keer bami. Hier komt ‘ie.

Bami, 4 personen
Benodigdheden:
1 ui
3 teentjes knoflook
3 eetlepels zonnebloemolie
6 eetlepels Black soy sauce (Als je in NL bent, Meechun sojasaus kun je gewoon bij AH krijgen)
1 pak bami, liefst Surinaamse (In NL bij de toko)
stukje gember zo groot als je duim of eetlepel gemberpoeder
eetlepel suiker of als je liever geen suiker gebruikt het equivalent aan stevia
zout, eventueel een takje bladselderij

Kook de bami volgens de gebruiksaanwijzing, afgieten en goed met koud water spoelen totdat de bami helemaal koud is. Goed uit laten lekken.

In een staafmixerbakje doe je de ui, knoflook, gember en de helft van de olie. Fijnmalen tot het een papje is geworden. Ons bakje is nog in de opslag, dus voor ons vandaag het ouderwetse handwerk (en dan is het eerst ui zachtjes bakken, als het lichtbruin kleurt knoflook erbij persen, gemberpoeder of verse geraspte gember erbij).


Dan in een grote pan het uienmengsel zachtjes bakken, af en toe roeren, tot het lichtbruin begint te kleuren. Dan gaat de sojasaus erbij. Dat laat je dan zachtjes inkoken totdat het een stroperig goedje wordt. Suiker (of in mijn geval stevia) erbij en klaar. Wel nog even kijken of je nog wat zout “moet zetten”.

Je mengt nu de uitgelekte bami door de saus en verwarmt het zo. Done! Foolproof! Als je het lekker vindt een heel fijngehakt takje bladselderij er bij.


Je kunt het eten met kip, sateh, gebakken banaan, komkommerzuur, pindasambal of gewone pindasaus, ga zo maar door.

Nyan switi!
ilse-in-switi-sranan