De meeste stukken schrijf ik van tevoren, in bulk, zodat ik ook in drukke tijden iets kan komen vertellen. Vandaag zou ik je vertellen over het taalgebruik in Suriname. Het Surinaamse Nederlands is anders en leuk om over te vertellen. Maar ik heb me bedacht. Kom vandaag toch met iets anders. Last minute decision.
Ik reed zonet namelijk naar huis, van het werk. Ietsje vroeger vandaag. Ik reed op de Gravenstraat en ik weet niet waarom, maar opeens schoot me te binnen dat aanstaande dinsdag we drie stoelen hebben in de KL714, de KLM-vlucht van Paramaribo naar Amsterdam. Geboekt in augustus vorig jaar. Een enkele reis boeken is namelijk duurder dan een retour. En daarnaast was het een escape. Voor als het echt niet zou lukken hier.
De eventuele terugkeerdatum stond dus vast. Stoelen gereserveerd. Het enige dat we hoefden te doen is de koffers weer in te pakken en binnen negen uur zouden we voet op Nederlandse bodem zetten. Dan waren we terug. Thuis.
Ik heb al eens verteld, ik kan niet zo goed tegen verandering. En onze verhuizing naar Suriname was, in ieder geval voor mij, een enorme verandering. En laat ik eerlijk zijn, het is niet altijd makkelijk geweest. Echt niet. En logisch ook. Slapeloze nachten. ’s Nachts wakker schrikken en me net niet in paniek afvragen waar ik in godsnaam ben. Inslapen ging beter als ik mijn ogen sloot en me inbeeldde dat ik in mijn eigen bed lag. Hoe bizar. Maar echt waar, het hielp.
Laat ik nog wat meer ontboezemingen doen, ik ben net zo lekker bezig. Als je zou weten hoe vaak ik vanuit huis naar buiten ben gelopen, om me heen keek en me vervolgens helemaal te pletter schrok. De aanblik. Niets lijkt op wat het was. Wat ik gewend was. Wat ik kende. En hoewel die warmte en de palmen tijdens een vakantie werkelijk een verrukking zijn, was het nu een reality check. En ja, ik heb me beslist afgevraagd wat ik hier in godsnaam doe. Waar was dit nou voor nodig? Voelde me verloren. Hopeloos verloren. Niet de hele tijd natuurlijk, maar zeker bij tijd en wijle.
Ik wilde naar huis. Echt. Die momenten kan ik niet eens meer op handen en voeten tellen. Maar waar is dat, thuis? Gister nog kon ik dat antwoord niet vinden. In de auto op repeat. Uit volle borst zing ik mee. Country roads, take me home. To the place I belong. . En hoopte echt dat de roads de weg zouden weten, want mijn God, ik weet het in elk geval niet.
Vaak aan mijn vader gedacht. Mijn vader werkte bij de Marine en heeft, zoals hij het zelf zei, de hele aardkloot over gezworven. Maar hoe? Hoe heeft hij zich staande gehouden? Wie het weet mag het zeggen. Heb echt geen idee.
’s Ochtends, als ik wakker word en uit het raam kijk, zie ik de toppen van de palmen in de Palmentuin. En hoe vaak heb ik niet gedacht aan de foto’s van vroeger. Foto’s van mij in de Palmentuin. Met mijn vader, Met mijn moeder. Twee jaar oud en absolutely adorable in mijn Shirley Temple jurkje. En misschien toen wel opgekeken en gezien waar ik veertig jaar later zou wonen. Zonder het te beseffen.
Maar zojuist in de auto, die milliseconde dat ik me realiseerde dat ik dinsdag naar Zanderij kan rijden, alleen maar in de rij hoef te gaan staan en als vanzelf naar huis wordt geleid, schrok ik verschrikkelijk. Jezus! Het eerste wat me te binnen schoot? “Shit! Hoe kom ik dan terug?”. Nou, dat was wel een momentje. Kwam even heel hard binnen. Ik vroeg me echt af, hoe kom ik weer thuis?
Ergens tussen drie dagen en twee jaar zal het wel Switi Sranan worden schreef ik vorig jaar. En zojuist, slechts een moment na die ene milliseconde was het zo duidelijk. M’e no go gwe, m’e tan! Ik ga niet weg, ik blijf!. Dus ja, zo ongemerkt in alle hectiek, chaos en heftigheid van het bijna afgelopen jaar is het dus toch zo langzaamaan gekomen. Switi Sranan.
Lieve Ilse,
Dat is heftig ! Wat een gevoel brengt dat teweeg zeg !
hoi ilse
ik vind je website heel erg leuk,waarom heb ik zoveel interesse
in suriname. heb in 1946/1948 militairedienst gedaan mijn hart licht nog steeds in suriname.na 5jaar oorlog voor mij een hemel op aarde..
groeten frans
Ja beslist. En soms denk ik zelfs dat in Suriname alles net iets heftiger is dan normaal. Maar kan natuurlijk ook aan mij liggen, hoewel ik het meer mensen heb horen zeggen. x Ilse
Hallo Frans,
Wat leuk dat u een bericht achterlaat. Militaire dienst, werkte u dan bij de Marine? Of Landmacht? En dan praten we over meer dan 60 jaar geleden. Bent u daarna nog terug geweest in Suriname? Zou het leuk vinden om uw ervaringen en beleving te horen.
Hartelijke groet, Ilse
Lieve Ilse,
Wat een goed moment om mee te maken en je te realiseren dat je dus op meer plekken in de wereld een thuis kunt hebben. Na Nederland is dat nu weer terug naar je oude plekje in Paramaribo. Hoe gaat het met Sarah en Gijs, al helemaal hun plekje gevonden op school en met vriendjes! Hier hebben we het schooljaar alweer achter de rug en nu heerlijk vakantie die begonnen is met heel veel “Zonnestraaltjes” nee serieus de zon hebben we gisyter en vandaag heel veel gezien. Mocht ook wel na al die herfstdagen in de zomer. Hebben jullie nu oo kvakantie of lopen die in een ander ritme? In ieder geval alvast een fijne vakantie en tot horens. Lieve groeten van ons Ben, Esther en Ria
Beste Ilse,
Jou verhalen lees ik altijd heel voorzichtig, soms gezellig en soms is het weer ge-emotioneerd. De nadruk wil wel bij leggen over plaatsen en straat namen in Suriname. ” Zanderij heet toch Adolf Pengel airport en de Gravenstraat wel een andere naam, of is het deels Gravenstraat, of dan wel waar begint en eindigt de Gravenstraat?
Wij hebben een droom ons te willen gaan vestigen in Suriname. Terug gaan naar Suriname voor altijd is een grote opoffering. Het grootste probleem is, om in Suriname een baan en een dak boven je hoofd kan vinden, zonder dat je andere familieleden, kennissen, vrienden lastig valt. Voornamelijk is een werk waardoor ik mijn echtgenote en twee kids kan onderhouden. In 2002 ben ik terug gegaan om daar met mijn echtgenote te huwen, oorspronkelijk zijn wij ook van Surinaamse komaf. Ik woon al 30 jaar in Nederland en mijn vrouw dan een jaar of tien. De oudste kind is een dochtertje van 9 en een zoontje van 4 jaar. Voor ons is het onderwijs en baan in Nederland een van de meest belangrijkste factor. Vergelijk het onderwijs in Nederland en in Suriname……..vul maar zelf in. Voorheen in Suriname en in Nederland als tandtechnicus gewerkt. Vanaf 1992 tot 2011 als ICTér gestudeerd en gewerkt, door de crisis is het mij ongelukkig geworden een andere wending van baan te veranderen. Nu werk ik als productiemedewerker in een cleanroom, je probeert natuurlijk alles aan te pakken om je gezin en de vaste lasten te kunnen betalen. Het leven in Nederland begint voor ons heel erg duur te worden en besloten terug te willen gaan naar Suriname. Wat heb je goed gedaan dat het jouw is gelukt om in Suriname te wonen? Nu ben ik erg benieuwd!
De groeten uit Eindhoven
Siegfried, en gezin.
Dag lieve Ria,
Ja was echt een moment hoor, tjonge hé. En gisteravond ook. Toen die vogel om acht minuten voor zes de lucht in ging, zat ik in de zon, net niet in de palmentuin, met uitstekend gezelschap een borgoecola te drinken en heb getoast op een goede vlucht. Maar wel zonder ons!
Ja Saar en Gijs zijn hier steeds meer thuis. Hebben het fijn op school. En tuurlijk is het anders, maar een paar weken geleden kwam Gijs helemaal verrukt thuis en vertelde dat ze de Noorse Bruiloft hadden gezongen in de klas. Dat is dan wel heel bijzonder om dat in Suriname te zingen.
En de juf – die het lied van de PABO kende want daar heb ik natuurlijk wel meteen naar gevraagd – was echt perplex. Want Gijs kon het niet alleen direct foutloos meezingen, maar ook kende hij de andere twee coupletten die zij niet kende. Briljant!
Wat heerlijk vakantie. Gaan jullie nog weg? Is de eerste week dit geloof ik toch? En ik las dat jullie op het moment ook in de tropen wonen. Maar van wat ik hoor is het echt bar en boos geweest daar.
Wij hebben nog geen vakantie. We hebben nog iets minder dan vier weken te gaan maar ik kijk er naar uit. Ben nog nooit naar het binnenland geweest en denk dat we in de vakantie maar eens moeten gaan kijken wat daar allemaal te ontdekken valt.
Dikke zoenen!
Dag Siegfried,
Je hebt helemaal gelijk. Zanderij heet officieel Johan Adolf Pengel International Airport. Alleen dat zegt niemand hier. We zeggen allemaal Zanderij. Net als dat de Gravenstraat eigenlijk, en heb het speciaal voor je opgezocht, de Henck Arronstraat is. En bijvoorbeeld de Coppenamestraat officieel Jagernath Lachmonstraat. En ga zo maar verder.
Heel onhandig allemaal, beslist. Misschien een petitie waard om de oude namen te herstellen, want er zijn er zoveel die twijfelen of de Wanicastraat nu de Pengelstraat of de Fred Derbystraat is. “Welke naam hebben ze die straat gegeven”? Dat hoor je zo vaak.
Jee, wat heb ik goed gedaan? Ik denk niet dat er maar één manier is Siegfried. Kan je wel vertellen wat mijn ervaringen zijn. Zo zal ik je altijd adviseren om naar Suriname te komen als je wilt zoeken naar werk, tijdens een vakantie bijvoorbeeld. In Nederland kun je wat voorbereidend werk doen. Hier bijvoorbeeld. http://www.nederland-suriname.nl/2012/07/24/werken-in-suriname-vacatures-uit-de-periode-14-07-2012-tm-23-07-2012/
In Suriname moet je zeker niet te veel afwachten maar er op af gaan. Zorgen dat je mensen spreekt en ontmoet en dat ze jou leren kennen. Dat is wel een ding hier in Su. Het is niet wie je bent maar wie je kent.
Als mensen niet terugbellen gewoon zelf nog even contact op nemen. En soms gewoon langs. Helpt echt.
Verder denk ik dat het belangrijk is om altijd vriendelijk en respectvol te zijn, maar dat spreekt eigenlijk voor zich. En ik heb mijn Europese manieren toch maar eventjes in de broekzak gehouden. Ik denk dat het mooi is als we ons kunnen aanpassen aan de gewoontes van het land zonder onze identiteit te verliezen. Best of both worlds.
En met het onderwijs hier in Suriname vind ik het helemaal niet zo slecht gesteld hoor. Ik begrijp dat wanneer je de middelbare school hebt afgerond en je wilt gaan studeren dat de keuze erg beperkt is, en kan me dan goed voorstellen dat dan wellicht het moment komt om over de landsgrenzen te gaan kijken. En tuurlijk, je hebt hier goede scholen en minder goede scholen. Maar dat heb je toch overal?
Good luck met jullie plannen, ben benieuwd hoe ze zich ontwikkelen. Will you keep us posted?
Tan bun!
Ilse
Hi Ilse, wat een super verhaal! Goed om te lezen dat je dus toch niet hebt hoeven wachten tot je eindelijk terug naar Nederland kon. Grappig dat je toch even hebt getoast op een goede vlucht, maar dan zonder jullie! Ik ben langszaam aan het kijken wat ik allemaal moet doen om naar Suriname te verhuizen, zodra ik een baan zou hebben ga ik. Ik ga toch even deze site tussen mijn favourieten zetten, je hebt een leuke schrijfstijl.
Ik ga in december naar Suriname voor vakantie, nog tips?
Groetjes Marloes
Hoi Marloes,
Dank voor je compliment en sta heel graag tussen jouw favorieten! Wat leuk dat je naar Suriname komt. Ben je al werk aan het zoeken?
En tips voor je vakantie in december? Nou, zat! Geef me even richting. Ben je al vaker geweest, wat zijn je interesses. Maar zou geweldig zijn als je Owru Yari kan vieren hier. Is geweldig, een echte must have been.
Tan bun!
Ilse
Hi Ilse, ik ben al 2x eerder in Paramaribo geweest, heb toen niet zo heel veel gedaan wat tripjes betreft **blush blush**.
Wat ik wel heb gedaan; White beach, Centrale markt, Blauwgrond, naar een klein strandje geweest, naar de moskee & synagoge in de Keizerstraat, Fort Zeelandia, Paramaribo Zoo, Overbridge, Fort Nieuw Amsterdam, Maretraite & Hermitage mall, naar de Waterkant geweest, bij Tangelo geweest en over de Jules Wijdenboschbrug geweest (ik vergeet vast nog wel iets maar dit is het zo ongeveer). Heb gegeten bij oa; Roopram, Torarica, Sarina’s, Zus& Zo, d’Optimist en andere (naamloze) tentjes.
Wat werk betreft ben ik af en toe wel aan het kijken maar als ik eerlijk ben niet super actief, denk dat het vooral via-via een baan vinden is. Ik krijg wel een nieuwsbrief maar in de zorg werken is niets voor mij dus nog niet iets passends gezien. Iets voor mezelf beginnen klinkt heel leuk maar ik heb geeeeen idee waar ik zou moeten doen (oeps…). Het is logisch dat er niet veel werk is aangezien er niet super veel mensen wonen maar het valt me best tegen.
Het lijkt mij idd super leuk om Owru Yari in Su te vieren, hoor het leuke verhalen over dat je het écht moet hebben meegemaakt dus hopelijk valt dat niet tegen.
Het lijkt mij geweldig om watervallen te zien, de Irene watervallen stonden eerder op mijn lijstje maar daar is (nog?) niet van gekomen. De eerste keer had ik helemaal opgeschreven wat ik wilde zien/ doen, ben dat lijstje in Nederland al kwijtgeraakt en daarna gewoon terplekke dingen bedacht.
Ik verwacht niet dat je mij een hele vakantieplanning doorstuurd hoor maar als je denkt van; “dààr moet je echt heen” dan hoor ik dat wel graag (geen idee of leeftijd belangrijk is bij je tip maar ik ben 30).
Op het moment ben ik echt aan het aftellen tot ik weer op vakantie ga, was gister even op Schiphol en dacht toen, jeetje man, nog 4maanden… Pfff wat lang hihi. Heb een app op mijn telefoon die de dagen voor mij aan het aftellen is, heb er zoveel zin in.
Groetjes uit een EINDELIJK zonnig Nederland!
Tan bun, Marloes
(nu ik het zo opschrijf heb ik al best wel wat gezien)
Hi Marloes, nou volgens mij ben je net als ik toe aan the next level en zou een trip toch wel leuk zijn. Maar even kijken of ik je lijstje nog wat kan aanvullen. White beach en Overbridge heb je gedaan. Babunhol is mooi, heel anders weer. En Cola Kreek? Is een evergreen.
En eten, Garden of Eden? Erg rmooi, omantisch zelfs. Thai food maar de main attraction is de ambiance. Of I Sensei? Italiaans getint. Creools? Eethuis Petit op de Coppenamestraat (Jagernath Lachmon). Roti to die for? Chris Rotishop. Maystraat of Kwattaweg.
Waar ik vrienden vaak over hoor maar nog niet aan toe ben gekomen is hotpotten,, kan op de Grote Combéweg en waar ze ook over praten is Don Julio. Weet de straatnaam even niet uit mijn hoofd. Zondag live muziek. Jamsessies begrijp ik. En ik geloof dat je daar tapas kunt eten.
Ok, what else? Ohw! We hebben nu ook een sushi bar! Sushi Ya! Op de Gravenstraat tegenover Ministerie van Volksgezondheid (hoe heet die straat nou….. ja, Henck Arronstraat)
Schaafijs? Op de hoek bij het Krasnapolsky. Mijn favoriete smaak is gember met tamarinde, maar ik hou wel van een beetje pit. En anders orgeade met cola en melk. Ook fantastisch. Of voor de uberzoetekauwen onder ons markoeza met cola.
Maar je hebt zoveel tijd om te plannen. Ik zou een tocht gaan maken als ik jou was. Ga ik ook doen in de vakantie. Weet nog niet precies waar, is me verteld maar heb het vergeten. Ik volg gewoon.
Geniet van de zon!
Ilse
NB. Voor de job hunting. Ken je de vacaturesite van Esther Zoetmulder? Staan alle vacatures die in de krant hebben gestaan. http://www.nederland-suriname.nl/2012/07/24/werken-in-suriname-vacatures-uit-de-periode-14-07-2012-tm-23-07-2012/
En ik weet natuurlijk niet wat voor werk je zoekt maar je hebt hier ook werving– en selectiebureaus.
Super, ik heb het allemaal gelijk opgeschreven! Ik wil idd een tocht gaan maken. Heb je een goed adres voor mij in Suriname waar ik het zou kunnen boeken? Ik heb idd nog genoeg tijd om het te plannen, er is genoeg te zien/ doen maar alleen de standaard dingen doen wil ik niet. Vind het al super dat ik er 31 december ben!
Jij alvast een hele fijne vakantie!
Groetjes Marloes
De nieuwsbrief van de vacature site van Esther krijg ik idd ook.
Er zijn hier heel veel touroperators, er schijnt veel kaf onder het koren te zijn maar er zijn ook hele goede. Ik ken Mets en Waterproof. Allebei prima. Er zullen vast nog meer goede zijn maar daar heb ik geen ervaring mee, vandaar.
Nu is het wel zo dat wanneer je bij een “tour”operator boekt je natuurlijk ook een “tour”isten prijs betaalt. Ik weet niet hoe avontuurlijk je ingesteld bent maar je kunt ook uitzoeken waar je naartoe wilt en zelf een bootsman regelen. Maar dat is misschien meer iets voor wanneer je hier komt wonen.
Ik vind dat een reis plannen al half de pret is. Als ik zo met je mee denk vind ik dat het toch tijd wordt om ook ff iets uit te gaan zoeken.
Greetz!
Ilse
Denk dat ik idd ter plekke ga kijken wat ik kan regelen, ik wil graag dingen zien/ doen maar ik hoef nou niet per sé met 100 toeristen op stap
Ben benieuwd waar jij uiteindelijk naar toe gaat, het plannen is al super leuk he! Vandaag nog precies 4maanden en dan vertrek ik, eindelijk!
Hele fijne vakantie & tot de volgende keer, groetjes!
Whoohoo! Nog maar vier maandjes slapen!